W ARTYKULE
- Jakie stawki opłaty mocowej obowiązują w 2027 r. w każdym kwartale
- Ile zapłacą gospodarstwa domowe i kto jest rozliczany ryczałtem
- W jakich godzinach opłata jest naliczana firmom
- Co zmiana oznacza dla ładowania samochodów elektrycznych
- Jakie inne składniki rachunku za prąd zmienią się w 2027 r.
Opłata mocowa – po co jest na rachunku
Opłata mocowa jest doliczana do faktur za energię od 1 stycznia 2021 r. na podstawie ustawy o rynku mocy. Z zebranych środków finansowany jest rynek mocy, czyli wynagrodzenie dla elektrowni, magazynów energii i innych jednostek, które zobowiązują się być do dyspozycji systemu w okresach jego największego obciążenia. Opłatę pobierają operatorzy systemów dystrybucyjnych – m.in. spółki dystrybucyjne grup PGE, Tauron, Enea i Energa – i przekazują ją operatorowi systemu przesyłowego, czyli PSE. Jej wysokość nie zależy od ceny energii zapisanej w umowie ze sprzedawcą, dlatego zmiana sprzedawcy czy oferty nie ma na nią wpływu.
Stawki dla firm – cztery kwartały zamiast jednej stawki rocznej
W 2026 r. odbiorcy rozliczani poza ryczałtem płacą 0,2194 zł netto za każdą kilowatogodzinę pobraną w godzinach szczytu. W 2027 r. stawki wyniosą:
- I kwartał (styczeń–marzec): 0,1925 zł/kWh, czyli o 12,3 proc. mniej,
- II kwartał (kwiecień–czerwiec): 0,2141 zł/kWh, o 2,4 proc. mniej,
- III kwartał (lipiec–wrzesień): 0,1984 zł/kWh, o 9,6 proc. mniej,
- IV kwartał (październik–grudzień): 0,1950 zł/kWh, o 11,1 proc. mniej.
Wszystkie kwoty są stawkami netto. Obniżka następuje po roku wyraźnego wzrostu – w 2025 r. stawka dla odbiorców nieryczałtowych wynosiła 0,1412 zł/kWh, a w 2026 r. podniesiono ją o ponad 55 proc. Według URE zróżnicowanie kwartalne ma lepiej odzwierciedlać warunki pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego i zachęcać odbiorców do świadomego zarządzania poborem w okresach zwiększonego zapotrzebowania.
Godziny szczytu – od 7.00 do 22.00 w dni robocze
Zgodnie z Informacją nr 50/2026 opłata mocowa dla firm będzie naliczana od energii pobranej od 7.00 do 22.00 w dni robocze, przy czym godziny te są jednakowe we wszystkich kwartałach. Energia pobrana nocą, w weekendy i w dni ustawowo wolne od pracy nie jest nią objęta. Na wysokość opłaty wpływa też przypisanie odbiorcy do jednej z kategorii K1–K4, zależnej od tego, jak bardzo różni się jego pobór w szczycie i poza nim. Najniższy współczynnik (0,17) dotyczy odbiorców o najbardziej wyrównanym profilu zużycia, najwyższy (1,0) – tych, którzy w szczycie pobierają wyraźnie więcej energii.
Gospodarstwa domowe – stawki na poziomie z 2026 r.
Zmiana zasad nie dotyczy odbiorców rozliczanych ryczałtowo – gospodarstw domowych z grupy taryfowej G oraz małych odbiorców z grupy C1 o mocy do 16 kW. Ich opłata to stała kwota miesięczna zależna od rocznego zużycia. W 2027 r. wyniesie netto:
- 4,29 zł – przy zużyciu poniżej 500 kWh,
- 10,31 zł – od 500 do 1200 kWh,
- 17,18 zł – powyżej 1200 do 2800 kWh,
- 24,05 zł – powyżej 2800 kWh.
Po doliczeniu 23 proc. VAT daje to od 5,28 do 29,58 zł miesięcznie. W najwyższym przedziale roczny koszt wyniesie ok. 355 zł brutto.
Elektromobilność – co nowe zasady oznaczają dla ładowania?
Dla kierowcy ładującego samochód elektryczny w domu opłata mocowa pozostaje kosztem w pełni przewidywalnym. Samo auto przy przebiegu 15 tys. km rocznie może pobrać z sieci ok. 3000 kWh, co zwykle przenosi gospodarstwo do najwyższego progu. Różnica między dwoma najwyższymi przedziałami to 6,87 zł netto miesięcznie, czyli ok. 101 zł brutto w skali roku – niezależnie od tego, czy auto ładowane jest w dzień, czy w nocy.
Inaczej wygląda to w firmach. Operatorzy stacji ładowania, przedsiębiorstwa z flotami aut elektrycznych, przewoźnicy i zajezdnie autobusów elektrycznych rozliczają się według energii pobranej w godzinach szczytu. Dla flot ładowanych nocą lub w weekendy ta pozycja może być marginalna, a magazyn energii ładowany poza szczytem czy własna fotowoltaika pozwalają dodatkowo ograniczyć pobór w ciągu dnia. Ogólnodostępne stacje, z których kierowcy korzystają głównie za dnia, odczują przede wszystkim kwartalne wahania stawki. Przykładowo 100 MWh pobrane w szczycie w I kwartale 2027 r. to opłata 19 250 zł netto wobec 21 940 zł w 2026 r., a ta sama ilość energii w II kwartale – 21 410 zł.
Rachunki za prąd w 2027 r. – inne składniki
Opłata mocowa to tylko jeden z elementów faktury. 6 listopada 2026 r. Ministerstwo Energii opublikowało projekt rozporządzenia podnoszącego opłatę kogeneracyjną z 3 zł do 3,83 zł za MWh. Według oceny skutków regulacji przeciętne gospodarstwo domowe, zużywające 2,022 MWh rocznie, zapłaci z tego tytułu ok. 7,74 zł w skali roku, czyli o niespełna 2 zł więcej niż obecnie. O ostatecznej wysokości rachunków zdecydują jednak taryfy sprzedawców i operatorów dystrybucyjnych na 2027 r., które URE zatwierdza zwykle w grudniu.
Maciej Gis
