Home Magazyn PSPA działa na rzecz SCT

PSPA działa na rzecz SCT

PSPA działa na rzecz SCT

Przeczytasz w 5 min
Przeczytasz w 5 min

Działania PSPA na rzecz powstawania oraz promowania rozwiązania, jakim są Strefy Czystego Transportu trwają już od 2019 r. To właśnie wtedy powstał pierwszy raport PSPA o Strefach Czystego Transportu. To szczegółowa analiza zagadnienia – od opinii prawnej i wyjaśnienia prawodawstwa, przez zbadanie stref niskoemisyjnych funkcjonujących w Europie aż do wyników badań społecznych w zakresie nastawienia Polaków do stref, które zrealizowano wśród mieszkańców największych aglomeracji. W opracowaniu dokładnie wyjaśniono celowość ich wdrażania oraz zawarto informacje na temat doświadczeń europejskich miastach. W momencie tworzenia Raportu, temat SCT nie był zbyt często poruszany w mediach, a celem PSPA było rozpoczęcie debaty publicznej w tym zakresie. W Europie wprowadzono lub planowano wówczas wdrożenie 225 stref. Obecnie funkcjonuje już ich ponad 300, a kolejne 200 jest planowanych.

W tym samym roku, podpisano Deklarację Miast na rzecz Rozwoju Elektromobilności, którą zainicjowało PSPA. Podpis pod Deklaracją złożyło ponad 30 włodarzy polskich miast, m.in. Wrocławia, Częstochowy, Kielc, Białej Podlaskiej, Lublina, Słupska, Warszawy, Wałbrzycha, Wejherowa, Olsztyna, Krakowa, Piekar Śląskich, Świętochłowic, Zielonej Góry, Suwałk, Nowego Sącza, Tczewa, Tarnowa, Piotrkowa Trybunalskiego, Łodzi, Puław, Ełku, Sosnowca, Torunia, Krosna i Kędzierzyna Koźla. Przedstawiciele samorządów zapowiedzieli stworzenie optymalnych warunków sprzyjających rozwojowi zrównoważonego transportu i aktywny udział w dialogu branżowym, przyczyniającym się do budowy flot pojazdów elektrycznych i infrastruktury ładowania.

Podpisanie Deklaracji Miast na rzecz Rozwoju Elektromobilności w Lublinie

W 2021 r. wspólnymi siłami PSPA oraz Unii Metropolii Polskich (UMP), utworzono Koalicję Miast na rzecz rozwoju Stref Czystego Transportu, do której dołączyła Górnośląsko-Zagłębiowska metropolia (GZM). Inicjatywa stworzyła grunt do budowy kompetencji w obszarze tworzenia czystych i przyjaznych dla mieszkańców aglomeracji. Wraz z UMP, GZM oraz przedstawicielami samorządów opracowano propozycje kluczowych zmian przepisów Ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, aby możliwe było tworzenie Stref zarówno efektywnych, jak i społecznie akceptowalnych.

Deklaracja Koalicji Miast na rzecz rozwoju Strefy Czystego Transportu
List intencyjny o współpracy między UMP a PSPA

Kolejnym działaniem PSPA na rzecz przyspieszenia rozwoju SCT było zawiązanie Komitetu Samorządowego PSPA, który rozpoczął swoją działalność w 2021 r. Powstałe szerokie forum współpracy miast w zakresie rozwoju nowej mobilności. Do tej pory odbyło się 9 posiedzeń Komitetu, które skutkowały ponad 18 godzinami obrad, w których łącznie wzięło udział 168 uczestników. W skład komitetu wchodzi już kilkadziesiąt polskich samorządów, w tym: Unia Metropolii Polskich, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, Bydgoszcz, Bytom, Częstochowa, Elbląg, Gdańsk, Gdynia, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Opole, Olsztyn, Poznań, Rzeszów, Sosnowiec, Szczecin, Toruń, Warszawa, Wałbrzych, Włocławek, Wrocław, Zabrze i Zielona Góra.

Obrady Komitetu Samorządowego PSPA podczas Kongresu Nowej Mobilności

W ramach prac Komitetu Samorządowego PSPA, wspólne z Unią Metropolii Polskich, Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią i Polskim Alarmem Smogowym zgłoszono m.in. uwagi do projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wzoru nalepki dla pojazdów uprawnionych do wjazdu do strefy czystego transportu. Postulaty objęły zmianę wzoru graficznego nalepek i wzrost uniwersalności takich oznaczeń. W piśmie skierowanym do resortu przedstawione zostały uwagi do projektu rozporządzenia oraz bardzo przejrzysta i nawiązująca bezpośrednio do rozwiązań innych państw Unii Europejskiej grafika, która ma charakter ponadlokalny.

Projekt nalepki zgłoszony przez PSPA
Wśród kolejnych inicjatyw PSPA na rzecz Stref Czystego Transportu należy z pewnością wymienić wyjazd studyjny, który odbył się w dniach 25-29 kwietnia 2022 r. Podczas wyjazdu, zrealizowanego pojazdami elektrycznymi (łącznie ponad 4 tysięcy przejechanych kilometrów), przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego mieli szansę odwiedzić 4 różne Strefy Czystego Transportu: w Berlinie, Antwerpii, Eindhoven i Rotterdamie. Podczas podróży uczestnicy poznali różne podejścia oraz rozwiązania w zakresie implementacji SCT, które następnie wywarły realny wpływ na ich działania w Polsce.  

Zdobyta wiedza pozwoliła na opracowanie raportu pt. „Kompendium tworzenia Stref Czystego Transportu – Najlepsze praktyki”, którego premiera odbyła się podczas Kongresu Nowej Mobilności. Opracowanie stanowi zbiór wiedzy w temacie efektywnego wdrażania SCT. Treść raportu porusza wszystkie kluczowe kwestie w zakresie wdrażania stref czystego transportu w polskich miastach, od legislacji, przez badania emisji, opinii społecznej, efektywne planowanie samej implementacji, konsultacje społeczne, aż do momentu przyjęcia uchwały.

 

ABC ustanawiania Strefy Czystego Transportu, czyli jak skutecznie planować, projektować, a następnie wdrażać SCT

Aktualnie PSPA wraz z samorządowymi partnerami przygotowuje propozycje zmian Ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, których celem jest uelastycznienie obecnych przepisów w nawiązaniu do rozwiązań stosowanych w krajach zachodniej Europy. Postulaty mają na celu zarówno odciążenie samorządów, jak i ułatwienie korzystania ze Stref samym mieszkańcom. Zakładają m.in. możliwość dopuszczenia przez radę gminy (w uchwale ustanawiającej strefę czystego transportu) wjazdu do SCT niezależnie od godziny za opłatą (w tym abonamentową), wprowadzenie alternatywnego rozwiązania umożliwiającego weryfikację uprawnień do wjazdu do SCT w postaci systemu teleinformatycznego, czy też rezygnację z ograniczenia możliwości poboru opłat za wjazd do SCT jedynie do 3 lat od dnia jej ustanowienia.

– Naszym celem jest popularyzacja zeroemisyjnego transportu oraz promowanie dobrych praktyk, które przyczyniają się do poprawy jakości powietrza, a tym samym ochrony klimatu. Wspieramy samorządy w procesie dekarbonizacji transportu na każdym możliwym etapie – mówi Maciej Mazur, Dyrektor Zarządzający PSPA.

Jedną z ostatnich realizacji PSPA jest strategiczna współpraca projektowa z Wrocławiem, która obejmuje m.in. opiekę nad przebiegiem badań emisji na terenie miasta, stworzenie dokumentu zawierającego rekomendacje PSPA dotyczące projektowanej Strefy Czystego Transportu, konsultacje w zakresie obecnej legislacji oraz planowanych zmian prawnych, asystę podczas procesu projektowania Strefy i konsultacje wdrażanych rozwiązań.

Strefa Czystego Transportu we Wrocławiu. Raport z badań emisji spalin pojazdów oraz rekomendacje wdrożenia SCT

Wśród inicjatyw PSPA na rzecz ustanawiania Stref w Polsce należy także wymienić organizację dwóch edycji szkoleń „Elektromobilność w praktyce”. W ramach ogólnopolskiego cyklu, skierowanego do przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego, przeszkolono ponad 2500 polskich urzędników i przedstawicieli przedsiębiorstw komunalnych. Wyjazdowe szkolenia odbyły się w ponad 30 polskich miastach oraz online.

Zrealizowane szkolenia w ramach I i II edycji „Elektromobilności w praktyce”

PSPA realizuje ponadto dialog merytoryczny w przedmiocie Stref w ramach wielu wydarzeń, organizowanych przez Stowarzyszenia. Głównym z nich jest Kongres Nowej Mobilności, który co roku gromadzi setki samorządowców. Jest to największe w Europie Środkowo-Wschodniej wydarzenie poświęcone elektromobilności i tematom pokrewnym. W jego trakcie, odbywa się każdorazowo zarówno posiedzenie Komitetu Samorządowego, w celu promocji jego działań, jak i Debata prezydencka.

Debata Prezydencka podczas Kongresu Nowej Mobilności 2021 i 2022

Organizacja wydaje także raporty bezpośrednio wpływające na zainteresowanie miast i jego mieszkańców zeroemisyjnymi technologiami w transporcie, w tym m.in.:

Praktyczny przewodnik dotyczący zasad instalacji prywatnych stacji ładowania w budynkach wielorodzinnych, dedykowany mieszkańcom i zarządcom wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni i budynków komunalnych. Przewodnik obejmuje kwestie związane z przygotowaniem, posadowieniem i obsługą prywatnego punktu ładowania pojazdu elektrycznego.
Podręcznik dla jednostek samorządu terytorialnego i przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Kompendium wiedzy w zakresie elektryfikacji publicznego transportu zbiorowego, zawierający omówienie aspektów prawnych, technicznych i ekonomicznych elektryfikacji transportu publicznego w polskich miastach.
Podsumowanie projektu badawczego, którego celem była analiza komercyjnego wykorzystania pojazdów elektrycznych w Polsce. W trakcie projektu dokonano analizy wpływu środowiskowego eksploatacji samochodów elektrycznych, czynników wpływających na zużycie baterii pojazdu orazwdrożenia takich pojazdów do floty.
Analiza uwarunkowań wprowadzania autobusów elektrycznych do obsługi polskich i zagranicznych miast oraz prezentacja dziesięciu najlepszych praktyk elektryfikacji publicznego transportu zbiorowego w Europie. Dokument przedstawia odpowiedzi na najbardziej nurtujące pytania towarzyszące elektryfikacji taboru: które linie elektryfikować, jak planować rozkłady jazdy autobusów elektrycznych, dobieranie pojemności baterii do realnych potrzeb przewozowych i porady dotyczące optymalizacji infrastruktury ładowania.
Gotowe propozycje rozwiązań graficznych, w tym znaków pionowych i poziomych, dla elektromobilności w Polsce. Punkt wyjścia do dyskusji w zakresie stworzenia odpowiedniego systemu informacji w ramach nowelizacji przepisów.

Narzędzia
i kalkulatory