W artykule
- Za jakie zachowania policja zatrzyma prawo jazdy
- Mandat i punkty karne, które nadal obowiązują
- Obowiązkowy sądowy zakaz prowadzenia pojazdów
- Ilu kierowców ginie na przejazdach
- Co zrobić, gdy utkniesz między rogatkami
Przejazd kolejowy – cztery wykroczenia, za które stracisz prawo jazdy
Nowelizacja dopisuje do art. 135 i 135a ustawy Prawo o ruchu drogowym nowe przesłanki natychmiastowego zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem. Policjant odbierze dokument kierowcy, który:
- objeżdża opuszczone zapory lub półzapory,
- wjeżdża na przejazd, gdy opuszczanie zapór lub półzapór już się rozpoczęło albo ich podnoszenie jeszcze się nie zakończyło,
- wjeżdża na przejazd przy czerwonym świetle, czerwonym świetle migającym lub dwóch naprzemiennie migających czerwonych światłach,
- wjeżdża na przejazd, choć po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy.
Ostatni punkt zaskoczy wielu kierowców. Prawo jazdy można stracić nawet przy podniesionym szlabanie i zgaszonej sygnalizacji, jeśli samochód utknie na torach w korku. Zatrzymany dokument policja przekazuje staroście, który wydaje decyzję o zatrzymaniu uprawnień na trzy miesiące. Nie warto też ryzykować jazdy w tym czasie. Od 3 września 2026 r. prowadzenie pojazdu mimo zatrzymanego prawa jazdy kończy się cofnięciem uprawnień na pięć lat.
Kary dla kierowców – mandat i punkty zostają
Zatrzymanie prawa jazdy nie zastępuje dotychczasowych sankcji, lecz je uzupełnia. Za wymienione wykroczenia taryfikator przewiduje mandat w wysokości 2000 zł i 15 punktów karnych. Jeśli kierowca popełni takie wykroczenie ponownie w ciągu dwóch lat, mandat rośnie do 4000 zł.
Punktów jest tak dużo, że dwa takie przewinienia w krótkim czasie oznaczają przekroczenie limitu 24 punktów, a dla kierowcy w pierwszym roku od uzyskania uprawnień – limitu 20 punktów. Konsekwencją jest skierowanie na ponowny egzamin lub cofnięcie uprawnień.
Kodeks karny – obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów nawet na 3 lata
Najpoważniejsze zmiany dotyczą sprawców zdarzeń, które skończyły się tragedią lub były o krok od niej. W art. 42 Kodeksu karnego dodano nowe paragrafy. Sąd będzie musiał orzec zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata w razie skazania za spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym (art. 173 kk). Za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa takiej katastrofy (art. 174 kk) zakaz wyniesie co najmniej rok.
Dotąd orzeczenie zakazu w takich sprawach zależało od uznania sądu. Teraz będzie obligatoryjne. Przepisy nie ograniczają się formalnie do przejazdów, ale to właśnie zderzenia pojazdów z pociągami są najczęstszym przykładem takich zdarzeń na drogach.
Wypadki na przejazdach – winny kierowca w ponad 80 proc. przypadków
Z danych Komendy Głównej Policji przytaczanych przez resort infrastruktury wynika, że w 2024 r. na przejazdach kolejowych doszło do 39 wypadków, w których zginęły 23 osoby, a 29 zostało rannych. W 2025 r. wypadków było już 51, a ofiar śmiertelnych 27. Do końca sierpnia 2026 r. odnotowano 35 wypadków, 16 zabitych i 40 rannych. W ponad 80 proc. zdarzeń winę ponosił kierujący pojazdem.
Przy torach kierowca nie ma marginesu błędu. Droga hamowania rozpędzonego pociągu sięga kilkuset metrów, a nawet ponad kilometra, a maszynista nie może zjechać z toru, by ominąć przeszkodę. Dlatego przepisy zakazują wjazdu na przejazd już w momencie, gdy rogatki dopiero zaczynają się opuszczać.
Utknięcie na przejeździe – wyłam rogatkę i dzwoń pod 112
Jeśli samochód zostanie zamknięty między rogatkami, trzeba natychmiast zjechać z torów, nawet za cenę wyłamania szlabanu. Rogatki są zaprojektowane tak, by ustąpić pod naporem pojazdu, a koszt ich naprawy pokrywa polisa OC sprawcy. Życie jest ważniejsze niż rysy na karoserii.
Po opuszczeniu przejazdu należy powiadomić kolej. Pomaga w tym Żółta Naklejka PLK, umieszczona na krzyżu św. Andrzeja lub na wsporniku rogatki. Zawiera dziewięciocyfrowy numer identyfikacyjny przejazdu, numer alarmowy 112 oraz numer do służb technicznych PKP Polskich Linii Kolejowych. Przy zagrożeniu życia lub zdrowia, np. gdy auto unieruchomione jest na torach, trzeba zadzwonić pod 112 i podać numer z naklejki. Operator od razu wie, o który przejazd chodzi, a kolejarze mogą wstrzymać ruch pociągów. Tylko w wakacje 2026 r. dane z naklejek wykorzystano przy 3333 zgłoszeniach na numer 112. W 91 przypadkach zatrzymano pociągi, a w 260 maszyniści dostali polecenie zwolnienia.
Nowe przepisy – kolejny etap zaostrzania prawa drogowego
Zmiany przygotowało Ministerstwo Infrastruktury kierowane przez Dariusza Klimczaka, które ocenia, że dotychczasowe kary nie odstraszały kierowców skutecznie. Po uchwaleniu przez parlament ustawę podpisał prezydent Karol Nawrocki. To kolejna w tym roku zmiana w przepisach drogowych. Już 30 marca rozszerzono katalog przypadków obowiązkowego zatrzymania prawa jazdy, a 3 września wszedł w życie ostatni etap wcześniejszej reformy.
Od 21 listopada zasada jest prosta: czerwone światło, opadające rogatki albo brak miejsca za torami oznaczają bezwzględny zakaz wjazdu. Kto go zlekceważy, przez trzy miesiące będzie musiał radzić sobie bez samochodu.
Maciej Gis
