W skrócie:
- Najbardziej obciążona autostrada w Polsce wchodzi w nowy etap
- Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zapowiada kompleksową rozbudowę niemal 120 kilometrów A4
- Zmiany obejmą nie tylko dobudowę kolejnych pasów ruchu, ale także przebudowę węzłów, mostów i miejsc obsługi podróżnych
- A4 to najdłuższa autostrada w Polsce – liczy 669 kilometrów i przebiega przez pięć województw
A4 do przebudowy
Na ten komunikat kierowcy czekali od dawna. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) poinformowała o uzgodnieniu z Ministerstwem Infrastruktury aneksów do Programów Inwestycji obejmujących rozbudowę autostrady A4 w województwach śląskim i małopolskim. W praktyce oznacza to zielone światło dla etapu przygotowawczego przedsięwzięcia, które docelowo obejmie blisko 120 kilometrów trasy.
Skala planowanych prac pokazuje, że nie chodzi o punktowe korekty trasy, lecz o gruntowną przebudowę infrastruktury. Autostrada ma zostać poszerzona o trzeci pas ruchu na większości odcinków, a w Małopolsce – między węzłem Byczyna a Balicami – miejscami nawet o czwarty pas w każdą stronę. Równolegle przewidziano modernizację obiektów inżynierskich, przebudowę węzłów i dostosowanie miejsc obsługi podróżnych do nowego przekroju drogi – czytamy na stronie GDDKiA.
Większa spójność z układem drogowym na Śląsku
Na Śląsku kluczowy fragment od granicy z województwem opolskim do węzła Brzęczkowice ma długość 69,3 km. W pierwotnym Programie Inwestycji odcinek kończył się na węźle Murckowska, jednak po aneksie został wydłużony. Zmieniono również system realizacji – z formuły „Projektuj i buduj” na tryb tradycyjny, co oznacza pełne przygotowanie dokumentacji projektowej przed ogłoszeniem przetargów budowlanych. Jak tłumaczy GDDKiA, ma to zapewnić większą spójność z układem drogowym aglomeracji śląskiej.
Dalsze decyzje będą uzależnione od wyników Generalnego Pomiaru Ruchu (GPR) 2025. To właśnie te dane zdecydują o ostatecznym zakresie rozbudowy na odcinku od granicy województwa do węzła Gliwice Sośnica. Z kolei między Gliwicami Sośnicą a Brzęczkowicami zaplanowano najpierw symulacje ruchu, które pozwolą zoptymalizować powiązania z siecią dróg miejskich i – tam, gdzie to możliwe – ograniczyć ingerencję w istniejące węzły – tłumaczą przedstawiciele Dyrekcji.
Większe wyzwanie w Małopolsce
Kolejny śląski fragment, od Brzęczkowic do Byczyny, liczy 15,6 km. Tutaj także przewidziano dobudowę trzeciego pasa w obu kierunkach oraz przebudowę węzłów Jeleń i Byczyna. W planach jest modernizacja 16 obiektów inżynierskich, w tym czterech mostów i dwunastu wiaduktów. Rozbudowane zostaną również MOP-y Zastawie i Kępnica w Jaworznie. Przetargi na dokumentację mają ruszyć w pierwszej połowie 2026 roku, a sama realizacja – według obecnych założeń – przypadnie na lata 2030-2032.
Jeszcze większe wyzwanie czeka Małopolskę. Odcinek od Byczyny do Balic, o długości 34,5 km, ma zostać rozbudowany o trzeci lub czwarty pas ruchu. Zakres inwestycji obejmuje 42 obiekty inżynierskie – siedem mostów i 35 wiaduktów – a także przebudowę węzłów Balin, Chrzanów i Rudno oraz czterech MOP-ów: Aleksandrowice, Morawica, Rudno i Grojec. Tu również przyjęto tradycyjny system realizacji i harmonogram z finałem w latach 2030-2032.
Zmiany przez duży ruch
Skąd potrzeba tak szerokiej interwencji? Dane z Generalnego Pomiaru Ruchu 2020/2021 pokazały skalę obciążenia tej trasy. Na odcinku A4 przechodzącym przez Katowice średni dobowy ruch przekracza 105 tysięcy pojazdów. Między Katowicami a Balicami waha się od 40 do 75 tysięcy pojazdów na dobę. Najnowsze wyniki GPR z 2025 roku mają zostać opublikowane w drugiej połowie roku i to one będą podstawą dalszych prac koncepcyjnych – informuje GDDKiA.
Autostrada A4 nie bez powodu jest traktowana priorytetowo. To najdłuższa autostrada w Polsce – liczy 669 kilometrów i przebiega przez pięć województw, będąc częścią europejskiego korytarza transportowego łączącego Morze Północne i Bałtyk z Ukrainą. Szczególne znaczenie ma odcinek Katowice-Kraków, pierwszy w kraju fragment koncesyjny. Po wygaśnięciu umowy 15 marca przyszłego roku przejdzie on w zarząd GDDKiA i stanie się bezpłatny dla pojazdów lekkich do 3,5 tony, czyli samochodów osobowych i motocykli.
Krótko mówiąc, przed drogowcami kilka lat analiz, projektów i decyzji administracyjnych, a przed nami-kierowcami, perspektywa długich robót w jednym z najbardziej newralgicznych korytarzy transportowych w kraju. Oby utrzymanie płynności ruchu na trasie, która już dziś pracuje na granicy swojej przepustowości i bez rozbudowy, nie stały się przy okazji symbolem komunikacyjnego zatoru południowej Polski.
Oskar Włostowski
