W artykule
- Prawo jazdy od 17 lat można uzyskać od 3 marca 2026 r., a kurs rozpocząć już w wieku 16 lat i 9 miesięcy.
- Przez pierwsze sześć miesięcy młody kierowca musi jeździć z opiekunem, ale nie dłużej niż do 18. urodzin.
- Kurs kategorii B kosztuje od 3500 do ponad 5500 zł, a egzamin państwowy od 275 do 298 zł.
Jeszcze niedawno na samodzielne prowadzenie samochodu osobowego trzeba było czekać do osiemnastych urodzin. Od 3 marca 2026 r. sytuacja wygląda inaczej. Nowelizacja przepisów obniżyła minimalny wiek wymagany do uzyskania prawa jazdy kategorii B do 17 lat. Nie oznacza to jednak, że nastolatek otrzymuje od razu takie same uprawnienia jak dorosły kierowca.
Przez pierwsze miesiące obowiązuje go jazda z opiekunem, a do ukończenia 18 lat może korzystać z prawa jazdy wyłącznie na terytorium Polski. Dodatkowo od 4 września 2026 r. funkcjonuje nowy okres próbny dla osób zdobywających uprawnienia po raz pierwszy.
Prawo jazdy od 17 lat. Od kiedy można zapisać się na kurs?
Przepisy pozwalające 17-latkom zdobywać prawo jazdy kategorii B weszły w życie 3 marca 2026 r. To oznacza, że nie trzeba już czekać do pełnoletności, aby zdać egzamin państwowy i rozpocząć prowadzenie samochodu.
Co więcej, szkolenie można rozpocząć jeszcze przed siedemnastymi urodzinami. Na kurs prawa jazdy wolno zapisać się trzy miesiące przed osiągnięciem wymaganego wieku, czyli mając 16 lat i 9 miesięcy. Do egzaminu państwowego można natomiast przystąpić najwcześniej miesiąc przed siedemnastymi urodzinami. Same uprawnienia można uzyskać dopiero po ukończeniu 17 lat.

W przypadku osób niepełnoletnich konieczna jest pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego. Pozostałe wymagania nie różnią się zasadniczo od tych, które dotyczą dorosłych kandydatów na kierowców.
Przed rozpoczęciem kursu trzeba uzyskać Profil Kandydata na Kierowcę (PKK). W tym celu należy przedstawić w wydziale komunikacji wniosek, orzeczenie lekarskie, aktualną fotografię oraz zgodę rodzica lub opiekuna prawnego.
Kto może być opiekunem 17-letniego kierowcy?
Prawo jazdy zdobyte przed osiemnastymi urodzinami nie daje od razu pełnej swobody. Przez pierwsze sześć miesięcy od uzyskania uprawnień młody kierowca musi prowadzić samochód w towarzystwie doświadczonej osoby, która zajmuje przedni fotel pasażera.
Obowiązek ten wygasa najpóźniej w dniu ukończenia 18 lat. Jeśli więc ktoś zda egzamin w wieku 17 lat i 10 miesięcy, z opiekunem będzie musiał jeździć tylko przez dwa miesiące. Z kolei osoba, która uzyska uprawnienia tuż po siedemnastych urodzinach, będzie potrzebowała jego obecności przez pełne pół roku.
Opiekun nie musi być rodzicem ani członkiem rodziny. Może nim zostać każda osoba spełniająca jednocześnie cztery warunki:
- Ma ukończone 25 lat.
- Posiada nieprzerwanie prawo jazdy kategorii B od co najmniej pięciu lat.
- Nie jest objęta zakazem prowadzenia pojazdów i nie była nim objęta w ciągu ostatnich pięciu lat.
- Jest trzeźwa i nie znajduje się pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu.
Od wymogu wieku i pięcioletniego stażu przewidziano wyjątek dla osób posiadających uprawnienia instruktora nauki jazdy lub egzaminatora.
Opiekun nie musi mieć dodatkowych uprawnień ani przechodzić specjalnego szkolenia. Nie przejmuje też kierownicy ani nie odpowiada za zwykłe manewry wykonywane przez młodego kierowcę. Jego obecność ma służyć przede wszystkim wspieraniu mniej doświadczonej osoby i zwracaniu uwagi na bezpieczeństwo jazdy.
Czy 17-latek może jeździć sam i przewozić znajomych?
Tak, ale dopiero po upływie sześciu miesięcy od uzyskania prawa jazdy albo po ukończeniu 18 lat, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej.
Przepisy przewidują jednak dodatkowe ograniczenie dotyczące pasażerów. Kierowca, który nie ukończył 18 lat, może przewozić inne osoby niepełnoletnie wyłącznie wtedy, gdy na przednim siedzeniu znajduje się opiekun spełniający ustawowe wymagania.
Oznacza to, że nawet po upływie obowiązkowego półrocza 17-latek nie może samodzielnie zabrać samochodem grupy niepełnoletnich znajomych. Może natomiast podróżować bez opiekuna, jeśli nie przewozi takich pasażerów.
Do osiągnięcia pełnoletności nie wolno mu również wykonywać przewozu osób taksówką, przewozu okazjonalnego ani transportu drogowego rzeczy, na przykład w charakterze kierowcy firmy kurierskiej.
Ważne jest także ograniczenie terytorialne. Prawo jazdy wydane 17-latkowi uprawnia do prowadzenia pojazdów wyłącznie w Polsce aż do ukończenia przez niego 18 lat. Nie można więc legalnie wyjechać samochodem do Niemiec, Czech czy na Słowację, nawet jeśli na fotelu pasażera siedzi wymagany opiekun.
Nowy kierowca i okres próbny. Jakie obowiązują ograniczenia?
Od 4 września 2026 r. w Polsce obowiązuje także nowy okres próbny dla osób, które po raz pierwszy zdobywają prawo jazdy kategorii B.
W przypadku kierowców uzyskujących uprawnienia w wieku 17 lat okres ten trwa trzy lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Dla osób, które zdobywają prawo jazdy po osiemnastych urodzinach, wynosi dwa lata.
Najważniejszym ograniczeniem jest całkowity zakaz prowadzenia samochodu po spożyciu alkoholu. W okresie próbnym obowiązuje limit 0,0 promila, a nie ogólny polski próg 0,2 promila.

Nowe przepisy przewidują również konsekwencje za naruszanie zasad ruchu drogowego. Kierowca, który w okresie próbnym przekroczy 12 punktów karnych, zostanie zobowiązany do odbycia praktycznego szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym. Zajęcia są płatne i kosztują 500 zł.
Dwa określone wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, mogą z kolei skutkować przedłużeniem okresu próbnego o kolejne dwa lata.
Co istotne, nowe zasady okresu próbnego dotyczą osób, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy od 4 września 2026 r. Nie obejmują automatycznie kierowców, którzy zdobyli uprawnienia wcześniej.
Ile kosztuje prawo jazdy w Polsce w 2026 roku?
Obniżenie minimalnego wieku nie zmieniło kosztów szkolenia. Siedemnastolatkowie płacą za kurs i egzamin tyle samo co osoby pełnoletnie.
Największym wydatkiem jest kurs w ośrodku szkolenia kierowców (OSK). Standardowe szkolenie obejmuje 30 godzin zajęć teoretycznych, w tym naukę pierwszej pomocy, oraz 30 godzin jazdy samochodem.
Ceny zależą przede wszystkim od miasta, rodzaju kursu i wybranej szkoły. Według zestawienia cenników przygotowanego przez Rankomat w sierpniu 2026 r. w największych polskich miastach wyglądały następująco:
| Miasto | Cena kursu kat. B |
| Warszawa | 4500-5590 zł |
| Kraków | 4699-5000 zł |
| Wrocław | 4000-4900 zł |
| Gdańsk | 4300-4500 zł |
| Poznań | 4199-4400 zł |
| Łódź | 4000-4290 zł |
| Katowice | 4000-5000 zł |
| Lublin | 4200-4500 zł |
| Kielce | od 3500 zł |
Są to orientacyjne ceny standardowych kursów na podstawie ofert wybranych szkół, a nie urzędowe stawki. Szkolenia przyspieszone, indywidualne lub prowadzone w samochodach z automatyczną skrzynią biegów mogą kosztować więcej.
Do ceny kursu należy doliczyć badanie lekarskie, fotografię, opłatę za egzamin państwowy i wydanie dokumentu. Dodatkowe jazdy doszkalające kosztują często około 150 zł za godzinę.
Ile kosztuje egzamin na prawo jazdy w 2026 roku?
Egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. Obie przeprowadza Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego (WORD), a ceny ustalane są na poziomie poszczególnych województw.
W 2026 r. koszt egzaminu teoretycznego i praktycznego wynosi łącznie od 275 do 298 zł.
Przykładowo w warszawskim WORD obowiązują następujące stawki:
- Egzamin teoretyczny – 56,98 zł.
- Egzamin praktyczny kategorii B – 229,99 zł.
- Łączna opłata za oba egzaminy – 286,97 zł.
Za każde kolejne podejście do niezaliczonej części egzaminu trzeba ponownie zapłacić. Jeśli kandydat zda teorię za pierwszym razem, ale nie zaliczy jazdy, ponosi koszt wyłącznie ponownego egzaminu praktycznego.
Po uzyskaniu pozytywnego wyniku należy jeszcze zapłacić 100 zł za wydanie prawa jazdy.
Ile łącznie trzeba zapłacić za prawo jazdy?
Najlepiej uwzględnić wszystkie wydatki jeszcze przed zapisaniem się na kurs. Przyjmijmy dla przykładu szkolenie w Warszawie kosztujące 4500 zł, zdanie obu egzaminów za pierwszym podejściem oraz standardowe koszty przygotowania dokumentów.
| Wydatek | Koszt |
| Kurs kategorii B | 4500 zł |
| Badanie lekarskie | 200 zł |
| Zdjęcie do prawa jazdy | 50 zł |
| Egzamin teoretyczny i praktyczny | 286,97 zł |
| Wydanie prawa jazdy | 100 zł |
| Łącznie | 5136,97 zł |
Jest to przykładowa kalkulacja, ponieważ cena kursu może się różnić, a niektóre szkoły wliczają badanie lekarskie lub materiały szkoleniowe w cenę pakietu.
W skali kraju na zdobycie prawa jazdy kategorii B w 2026 r. warto przygotować od około 4200 do ponad 6000 zł. Przy dodatkowych godzinach jazdy lub poprawkach egzaminu koszt może być jeszcze wyższy.
Co grozi 17-latkowi za jazdę bez opiekuna?
Jazda bez wymaganej osoby towarzyszącej nie jest traktowana jak zwykłe naruszenie formalności. Zgodnie z interpretacją przedstawioną przez Policję kierowanie samochodem bez spełnienia warunków określonych dla 17-latków może zostać zakwalifikowane jako prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień.
Takie wykroczenie jest zagrożone grzywną wynoszącą co najmniej 1500 zł. Sąd orzeka również zakaz prowadzenia pojazdów.
Nie jest to wyłącznie teoretyczne ryzyko. W listopadzie 2026 r. warszawska policja zatrzymała 17-latka, który prowadził Mercedesa bez wymaganego opiekuna i przekroczył dozwoloną prędkość o 45 km/h. Za samo przekroczenie prędkości otrzymał mandat w wysokości 1000 zł i 11 punktów karnych, natomiast sprawa jazdy bez opiekuna trafiła do sądu.
Prawo jazdy od 17 lat pozwala więc wcześniej zdobywać doświadczenie za kierownicą, ale wiąże się też z konkretną odpowiedzialnością. Warto dokładnie poznać ograniczenia, ponieważ samo zdanie egzaminu nie oznacza jeszcze uzyskania pełnych uprawnień.
Piotr Sobczyk
