3 czerwca, w Światowy Dzień Roweru, trudno o bardziej symboliczny moment na wprowadzenie nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa na drogach. To święto wszystkich miłośników dwóch kółek, ale także okazja do przypomnienia, że – jak podkreśla Policja – „bezpieczeństwo nie jest ważne tylko od święta. Dbajmy o nie każdego dnia”. Rowerzyści są pełnoprawnymi uczestnikami ruchu, a ich bezpieczeństwo zależy od wzajemnego szacunku i przestrzegania przepisów przez wszystkich użytkowników dróg – uczulają funkcjonariusze.
Tegoroczny 3 czerwca to jednak nie tylko życzenia „bezpiecznych kilometrów”, lecz także realne zmiany w prawie. Instytut Transportu Samochodowego przypomina, że właśnie dziś wchodzą w życie przepisy, które „zmieniają system dyscyplinowania kierowców oraz zasady korzystania z e-hulajnóg i rowerów przez dzieci”. Najważniejsza nowość dotyczy obowiązku noszenia kasków przez dzieci i młodzież do 16. roku życia podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną czy urządzeniami transportu osobistego. Za brak kasku grozi mandat w wysokości 100 zł (dla opiekuna – przyp. red.). To odpowiedź na niepokojące statystyki – tylko w 2024 roku liczba wypadków z udziałem dzieci na e-hulajnogach wzrosła o 84 procent.
Kierowcy też muszą uważać
Dane Polskiego Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS pokazują, że problem narasta w skali całego kraju. Liczba wypadków z udziałem e-hulajnóg wzrosła z 543 w 2022 roku do 1158 w 2025 roku, liczba ofiar śmiertelnych z 3 do 11, a liczba ciężko rannych z 162 do 358. Jak podkreśla Anna Zielińska z ITS, „stosowanie kasku przez rowerzystów zmniejsza ryzyko śmiertelnych urazów głowy o ponad 70 proc., a w przypadku użytkowników e-hulajnóg o ponad 40 proc.”. Badania ESRA3 pokazują też, że aż 80 procent Polaków popiera obowiązek kasków dla dzieci.
Zmiany dotyczą również kierowców. Reforma kursów reedukacyjnych eliminuje możliwość redukcji punktów karnych za najcięższe wykroczenia, takie jak jazda pod wpływem alkoholu czy rażące przekroczenie prędkości. ITS przypomina, że jeden brawurowy manewr – jak driftowanie lub jazda na tylnym kole – może kosztować nawet 22 punkty karne. „Nie trzeba doprowadzić do tragedii, by ponieść surowe konsekwencje” – dodaje Maria Dąbrowska-Loranc z Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS.
Światowy dzień roweru i nowa kampania „Mistrzu, pomyśl!”
W tym samym czasie PZU i Policja ruszają z kampanią „Mistrzu, pomyśl”, skierowaną do użytkowników jednośladów. Dane z Systemu Ewidencji Wypadków i Kolizji za lata 2023-2025 są alarmujące: 7809 wypadków, 7768 rannych i aż 638 ofiar śmiertelnych spowodowanych przez rowerzystów, motocyklistów i użytkowników hulajnóg elektrycznych. „Dlaczego tyle osób lekceważy przepisy? Każdy ma jakąś wymówkę” – czytamy w kampanijnym przekazie. PZU przypomina, że odpowiedzialność na drodze dotyczy wszystkich, niezależnie od tego, czy jedziemy samochodem, rowerem czy hulajnogą.
– Podczas „Mistrzu, zwolnij” kierowaliśmy swój przekaz do kierowców samochodów. Teraz w kampanii „Mistrzu, pomyśl” zwracamy się z apelem do kolejnej grupy – osób, które jeżdżą na rowerach, hulajnogach elektrycznych, motocyklach czy skuterach. Wypadki z ich udziałem zdarzają się częściej niż nam się wydaje. Dlatego chcemy przypomnieć, że każdy z nas jest tak samo odpowiedzialny za bezpieczeństwo w ruchu drogowym, niezależnie od tego, czy jedziemy akurat samochodem, rowerem czy wsiadamy na hulajnogę – mówi prezes PZU Bogdan Benczak.
Policja, podobnie jak ITS, zwraca uwagę na szczególnie dynamiczny wzrost liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych. Między 2023 a 2025 rokiem liczba takich zdarzeń wzrosła o 163 procent, liczba ofiar śmiertelnych z 3 do 8, a liczba rannych o 181 procent. „Bezpieczeństwo zależy od nas wszystkich – od przestrzegania przepisów, wzajemnego szacunku i świadomych decyzji każdego uczestnika ruchu” – podkreśla nadinsp. Roman Kuster.
Małoletni nie wsiądą na e-hulajnogę
W Światowy Dzień Roweru te słowa wybrzmiewają szczególnie mocno. To święto radości z jazdy – mówią pomysłodawcy, ale także moment, w którym statystyki i przepisy przypominają, że na drodze nie ma miejsca na beztroskę. Odpowiedzialność, kask, odblaski i zdrowy rozsądek mogą uratować życie – choćby jedno, a „już będzie warto”.
Polska Agencja Prasowa przypomina, że już od 3 marca, w wyniku wejścia w życie opracowanej przez resort infrastruktury nowelizacji Prawa o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, obowiązuje zakaz kierowania hulajnogą elektryczną lub urządzenia transportu osobistego (np. segway, deskorolka elektryczna) przez dzieci do 13. roku życia.
Oskar Włostowski
