W ARTYKULE
- Co pokazują brytyjskie dane z badań technicznych aut elektrycznych
- Dlaczego masa i moment obrotowy wpływają na zużycie opon
- Czy elektryki potrzebują specjalnych opon
- Jak Euro 7 ureguluje ścieranie opon
- Jak kierowca może wydłużyć życie ogumienia
Elektryki z większą liczbą usterek opon
New AutoMotive przeanalizowała ok. 1,6 mln badań technicznych samochodów elektrycznych i 17,9 mln badań aut spalinowych. W grupie pojazdów w wieku od trzech do ośmiu lat zbyt płytki bieżnik wykrywano w 26 na 1000 badań elektryków wobec 18 na 1000 w przypadku aut benzynowych. Jeszcze większa różnica dotyczyła głębokich nacięć sięgających konstrukcji opony – ok. 30 przypadków na 1000 badań EV wobec 14 w autach benzynowych.
Podobny obraz wynika z danych brytyjskiego stowarzyszenia producentów opon BTMA. Usterki ogumienia odnotowano w 6 proc. elektryków, 4,7 proc. diesli i 4,3 proc. aut benzynowych. Szef organizacji Darren Lindsey zastrzega jednak, że większej liczby zarejestrowanych usterek nie należy utożsamiać wprost z intensywnością zużycia.
Elektryki vs fizyka
Elektryki są zwykle cięższe od porównywalnego modelu spalinowego, głównie za sprawą akumulatora trakcyjnego. Nick Molden, założyciel firmy badawczej Emissions Analytics, szacuje tę różnicę na ok. 20 proc. Według jego reguły kciuka każdy dodatkowy punkt procentowy masy przekłada się na mniej więcej punkt procentowy szybszego ścierania, co bez odpowiedniego ogumienia może oznaczać o ok. 20 proc. większe zużycie.
Drugim czynnikiem jest charakterystyka napędu. Silnik elektryczny oddaje pełny moment obrotowy od zera, więc dynamiczne ruszanie mocniej obciąża bieżnik. John Andersson z firmy inżynieryjnej Ricardo przypomina jednak, że trwałość opon zależy od wielu zmiennych: prędkości, sposobu hamowania, właściwości mieszanki, geometrii zawieszenia, stanu pojazdu i stylu jazdy. Elektryki mają tu też atut – hamowanie rekuperacyjne odciąża układ hamulcowy i pozwala płynniej wytracać prędkość.
Rzadsze wizyty w serwisie – słabsza kontrola ogumienia
BTMA zwraca uwagę na czynnik ludzki. Elektryki nie wymagają wymiany oleju i wielu innych czynności serwisowych, więc ich właściciele rzadziej odwiedzają warsztaty. W efekcie łatwiej przeoczyć niewłaściwe ciśnienie, uszkodzenie boku opony czy nierównomierne ścieranie bieżnika, a takie usterki ujawniają się dopiero podczas badania technicznego.
Opony do elektryków – nie naklejka, lecz parametry
Producenci oferują ogumienie projektowane z myślą o EV – o wzmocnionej konstrukcji, niższych oporach toczenia i cichszym bieżniku. Według Moldena może ono kosztować nawet o połowę więcej niż standardowe opony, a źle dobrane ogumienie w ciężkim i mocnym aucie może zużywać się nawet dwukrotnie szybciej. Niemiecki automobilklub ADAC podkreśla, że oznaczenie „EV” nie jest konieczne. Liczą się przede wszystkim indeks nośności, indeks prędkości i specyfikacja zalecana przez producenta pojazdu. W przypadku ciężkich aut warto zwracać uwagę na opony o podwyższonej nośności, oznaczane m.in. symbolami XL lub HL.
Ścieranie opon – Euro 7 wprowadzi limity
Problem zużycia opon ma też wymiar środowiskowy, bo ścierany bieżnik trafia do powietrza, gleby i wód jako mikrocząstki. Unijna norma Euro 7 jako pierwsza na świecie wprowadza limity ścierania opon. Dla opon do samochodów osobowych (klasa C1) wymogi obejmą nowe typy od 1 lipca 2028 r., a od 1 lipca 2030 r. niespełniające ich opony nie będą mogły trafiać na rynek. Dla opon do aut dostawczych i ciężarowych terminy przypadają w latach 2030–2034. Eksperci ostrzegają, że zmiana składu mieszanek może jednak wpłynąć również na chemię i toksyczność uwalnianych cząstek.
Elektryki z przewagą w bilansie klimatycznym
Szybsza wymiana opon oznacza dodatkowy ślad węglowy związany z ich produkcją, ale zdaniem Moldena nie niweluje to klimatycznej przewagi samochodu elektrycznego. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) elektryk średniej wielkości w całym cyklu życia – wraz z produkcją pojazdu i akumulatora – odpowiada za około połowę emisji gazów cieplarnianych porównywalnego auta spalinowego.
Porady dla kierowców – jak wydłużyć życie opon
- Sprawdzaj ciśnienie co najmniej raz w miesiącu i przed dłuższą trasą, zgodnie z zaleceniami producenta.
- Kontroluj boki opon i równomierność zużycia bieżnika; nierówne ścieranie może wskazywać na problem z geometrią.
- Rotuj koła między osiami, jeśli dopuszcza to producent – w elektrykach z napędem na jedną oś to szczególnie ważne.
- Wybieraj opony o odpowiednim indeksie nośności i prędkości, a nie tylko z oznaczeniem „EV”.
- Ruszaj płynnie – pełne wykorzystanie momentu obrotowego przy każdym starcie najszybciej skraca życie bieżnika.
Maciej Gis
