W skrócie:
- 23 punkty procentowe – tyle wyniosła w sierpniu 2026 r. różnica między udziałem BEV w rejestracjach nowych aut osobowych w UE i w Polsce
- Nigdy wcześniej ta dysproporcja nie była aż tak duża
- Różnica pogłębiła się w czasie, gdy Polska angażuje się w strategiczny projekt budowy hubu w Jaworznie
- PSNM po KNM 2026 przedstawia dziesięć rekomendacji, które mają wzmocnić polski sektor nowej mobilności
Polska w ogonie Europy
Polska zostaje w tyle również za rynkami Europy Południowej i Środkowej. W pierwszych ośmiu miesiącach roku udział BEV w Hiszpanii wyniósł 10,2%, we Włoszech 8,1%, w Czechach 7,0%, a w Słowenii 19,5%. Hiszpania zarejestrowała około czterech razy więcej samochodów elektrycznych niż Polska, a Włochy – 4,4 razy więcej.
Zwiększający się dystans jest tym bardziej niepokojący, że państwo angażuje się w budowę nowoczesnego przemysłu. Umowa inwestycyjna NFOŚiGW z ElectroMobility Poland gwarantuje 4,5 mld zł z KPO na centrum produkcyjno-rozwojowe w Jaworznie. W ocenie PSNM tak duża interwencja powinna iść w parze z konsekwentną polityką rozwoju rynku pojazdów elektrycznych.
– Inwestycja w EMP jest szansą dla całego sektora. Jej potencjał powinniśmy wzmacniać, budując stabilny krajowy rynek, rozwijając polskich dostawców i własne technologie. Bez tego możemy zwiększać przemysłowe ambicje, a jednocześnie oddawać innym państwom korzyści z transformacji. Polska musi uniknąć roli odbiorcy technologii, z których Europa stopniowo rezygnuje. Hub w Jaworznie to zatem strategiczna inwestycja, ale jego sukces w początkowym etapie zależy od popytu wykreowanego na rynku krajowym. Obecne, niskie wyniki rejestracji „elektryków” są dalekie od warunków potrzebnych dla powodzenia tego projektu. Dlatego już dziś niezbędne są działania wspierające – powiedział Aleksander Rajch, wiceprezes PSNM.
Polski Kod Mobilności i KOMPAS 2035 po KNM
Kongres Nowej Mobilności 2026 w Katowicach zgromadził blisko 10 tys. uczestników. Dyskusje na 12 scenach połączyły motoryzację z energetyką, rozwojem miast i nowymi technologiami. Premiery dostępnych cenowo modeli samochodów elektrycznych pokazały, że oferta elektromobilności jest adresowana do coraz szerszej grupy nabywców.
W KNM wzięło udział wielu przedstawicieli administracji publicznej. Wicepremier i Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski oraz Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcin Kulasek ogłosili inicjatywę Polski Kod Mobilności. Współpraca resortów ma połączyć potencjał nauki z kompetencjami cyfrowymi i potrzebami przemysłu. Zapowiedziany dialog z branżą przełoży się na programy rozwoju i wdrażania polskich technologii cyfrowych dla nowej mobilności – od AI, przez cyberbezpieczeńśtwo, po autonomię.
Punktem wyjścia do strategicznego wykorzystania tranformarcji transportu jest zaprezentowany na KNM dokument „MotoryzacjaPL – KOMPAS 2035” – branżowa strategia transformacji przemysłu motoryzacyjnego. Zawiera ona 57 konkretnych działań dotyczących m.in. inwestycji, energii, badań, krajowego rynku i kompetencji pracowników.
– Strategia ma zwiększyć wartość tworzoną w Polsce dzięki własnym technologiom i silniejszym dostawcom. Łączy potrzeby zakładów produkcyjnych z rozwojem rynku i nauki, dlatego powinna stać się fundamentem polityki przemysłowej. Polski Kod Mobilności powinien przełożyć rekomendacje zawarte w KOMPASIE na konkretne programy publiczne – dodał Łukasz Witkowski, wiceprezes PSNM.
Polska – dziesięć rekomendacji
Pakiet 10 rekomendacji PSNM zaczyna się od przywrócenia przewidywalnego wsparcia rynku BEV. Należy zapewnić ciągłość finansowania zakupu i leasingu osobowych samochodów elektrycznych. Social leasing powinien przybliżyć elektromobilność gospodarstwom o niższych dochodach i pomóc ograniczyć wykluczenie komunikacyjne. Francja uruchomiła już kolejną edycję takiego programu, z którego skorzystało do tej pory ok. 150 tys. osób. Polska potrzebuje instrumentu opartego na podobnych założeniach, z prostymi zasadami dostępu oraz przejrzystą kalkulacją kosztów.
PSNM rekomenduje ównież wprowadzenie zachęt podatkowych ułatwiających przedsiębiorcom elektryfikację flot. Obejmują one pełne odliczenie VAT dla firmowych BEV także przy użytkowaniu mieszanym, zaliczanie 100% wydatków eksploatacyjnych do kosztów podatkowych, przyspieszoną amortyzację i ulgę na elektromobilność.
Równolegle kluczowe jest poprawienie dostępu do tańszego ładowania: uproszczenie instalacji prywatnych punktów, wspieranie inwestycji na osiedlach wielorodzinnych i ograniczenie kosztów usług na stacjach ogólnodostępnych. PSNM w swoich propozycjach wskazuje możliwość zmian podatkowych dla elektromobilności. Rozwój sieci ładowania wymaga sprawniejszych przyłączeń, rozbudowy sieci elektroenergetycznej i powiązania jej z OZE, magazynami energii oraz inteligentnym ładowaniem.
Korzyści dla wszystkich
Należy kontynuować wsparcie zakupu i leasingu elektrycznych pojazdów ciężarowych kategorii N2 i N3 oraz sprawnie zawierać umowy i realizować wypłaty. Pierwsza umowa NFOŚiGW podpisana podczas KNM powinna otworzyć drogę do kolejnych inwestycji, których efekty odczuje polski sektor TSL. Potrzebna jest także infrastruktura ładowania dla ciężkiego transportu, rozwój przewozów intermodalnych i bezemisyjnej logistyki miejskiej.
Zaangażowanie państwa w projekt hubu w Jaworznie powinno tworzyć zamówienia dla polskich dostawców i wzmacniać krajowe badania oraz własność intelektualną. Polski Kod Mobilności należy rozwijać poprzez komercjalizację oprogramowania, sztucznej inteligencji i rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo nowych technologii. Wdrożenie KOMPASU 2035 powinno zapewnić przewidywalne warunki inwestycji i reinwestycji, rozwój kompetencji pracowników oraz transformację krajowego łańcucha dostaw.
Samorządy potrzebują kasy
Samorządy potrzebują stabilnego finansowania zeroemisyjnego transportu publicznego oraz integracji planowania przestrzennego z rozwojem transportu. Rekomendacje zakładają lepszą koordynację połączeń, wspólną ofertę biletową i wygodne przesiadki między środkami transportu, a także bezpieczne przemieszczanie się pieszo i rowerem oraz rozwój mikromobilności i usług współdzielonych. Na obszarach o ograniczonej dostępności komunikacyjnej uzupełnieniem powinien być transport na żądanie. Celem jest poprawa dostępu do pracy, edukacji i usług, przeciwdziałanie wykluczeniu transportowemu oraz poprawa jakości powietrza i ograniczenie hałasu.
– KNM pokazał, że polski ekosystem nowej mobilności jest gotowy do działania. Mamy firmy, technologie i propozycje rozwiązań. Potrzebujemy decyzji, które pozwolą tę gotowość wykorzystać. O powodzeniu transformacji będą świadczyć zamówienia dla polskich przedsiębiorstw, lepszy transport dla mieszkańców i nowe miejsca pracy. To powinien być wspólny cel działań po Kongresie – podkreśliła Agata Wiśniewska-Mazur, wiceprezeska PSNM.
Więcej informacji: https://psnm.org/2026/wydarzenia/10-rekomendacji-po-knm-2026/ www.kongresnowejmobilnosci.pl
