W skrócie:
- Kierowców czekają duże cyfrowe zmiany
- Już teraz część spraw związanych z prawem jazdy można załatwić online
- Wielka wymiana praw jazdy ruszy w styczniu 2028 i potrwa do stycznia 2033 roku
- Za dwa lata elektroniczne zmiany obejmą kwestie związane z rejestracją pojazdu
Prawo jazdy z serwisem PWPW
Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych uruchomiła serwis info-kierowca.pl, który ma przejąć część spraw załatwianych dotąd w wydziałach komunikacji. Przez portal można złożyć wniosek o wydanie lub wymianę prawa jazdy, sprawdzić status dokumentów, opłacić wydanie prawa jazdy i ustawić przypomnienia o kończącej się ważności dokumentu albo orzeczenia lekarskiego. Serwis pozwala też zapisać się na egzamin na prawo jazdy, w tym egzamin teoretyczny, praktyczny lub łączony.
To istotna zmiana zwłaszcza dla osób, które w najbliższych latach będą musiały wymienić dokument. Wniosek można złożyć po zalogowaniu, m.in. z użyciem profilu zaufanego lub aplikacji mObywatel. Kierowca wybiera rodzaj sprawy, dołącza wymagane dokumenty, np. skan obecnego prawa jazdy i zdjęcie, a następnie wnosi opłatę. Standardowa opłata za wydanie prawa jazdy wynosi 100 zł.
Kto musi wymienić prawo jazdy?
Największa fala wymian dopiero przed nami. Obowiązek obejmie osoby posiadające bezterminowe prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 roku. Wymiana ma ruszyć 19 stycznia 2028 roku i potrwać do 18 stycznia 2033 roku. Po tym terminie stare bezterminowe dokumenty stracą ważność.
Ważne jest to, że wymiana dotyczy samego dokumentu, a nie automatycznej utraty uprawnień. Kierowca nie zdaje ponownie egzaminu. W przypadku kategorii „amatorskich”, takich jak B, co do zasady chodzi o wydanie nowego blankietu z określoną datą ważności. Po zmianach wprowadzonych w 2013 roku prawa jazdy nie są już wydawane bezterminowo, a standardowy okres ważności dokumentu wynosi maksymalnie 15 lat.
Wcześniej dokument trzeba wymienić również wtedy, gdy kończy się jego ważność, zmieniły się dane wymagające aktualizacji, dokument został zgubiony, zniszczony albo skradziony, a także wtedy, gdy kierowca potrzebuje wtórnika.
Rejestracja auta przeniesie się do sieci
Druga część zmian dotyczy rejestracji pojazdów. Według projektu Ministerstwa Cyfryzacji od 5 czerwca 2028 roku właściciel auta ma zarejestrować pojazd online, bez obowiązkowej wizyty w wydziale komunikacji. Zniknąć ma obecny etap czasowej rejestracji i tzw. miękki dowód rejestracyjny. Dowód rejestracyjny ma być co do zasady dokumentem elektronicznym, generowanym automatycznie w systemie obsługującym Centralną Ewidencję Pojazdów. Papierowy dowód będzie wydawany na wniosek właściciela.
Projekt przewiduje także możliwość wysyłki papierowego dowodu rejestracyjnego i zalegalizowanych tablic rejestracyjnych do właściciela pojazdu. W praktyce oznaczałoby to koniec wizyt w urzędzie tylko po to, by odebrać dokumenty lub tablice. Termin 5 czerwca 2028 roku wziął się stąd, że administracja potrzebuje czasu na modernizację CEPiK-u i uporządkowanie danych w centralnych ewidencjach.
Samochód kupisz i sprzedasz cyfrowo
Kolejna ważna data to 13 listopada 2028 roku. Wtedy ma pojawić się możliwość zawarcia umowy sprzedaży pojazdu online, przy wykorzystaniu usługi udostępnionej przez ministra cyfryzacji, m.in. przez aplikację mObywatel. Cyfrowa umowa ma być podpisywana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Taka umowa ma być przechowywana w formie elektronicznej w centralnej ewidencji pojazdów. To oznaczałoby również uproszczenie obowiązków po zakupie lub sprzedaży auta, bo informacja o zmianie właściciela trafiałaby bezpośrednio do systemu.
Administracja dogania codzienność kierowców
Zmiany idą w jednym kierunku: mniej papieru, mniej wizyt w urzędzie i więcej spraw załatwianych przez internet. Na razie najbardziej namacalną nowością jest portal info-kierowca.pl, ale prawdziwa rewolucja ma nadejść w 2028 roku. Wtedy cyfrowa rejestracja, elektroniczny dowód rejestracyjny, tablice wysyłane pocztą i cyfrowa umowa sprzedaży mogą realnie zmienić codzienność kierowców. Najważniejsze, by nie przegapić obowiązku wymiany bezterminowego prawa jazdy.
Piotr Sobczyk
