W skrócie:
- Niderlandy wyrosły na jedno z najważniejszych europejskich centrów zrównoważonej mobilności
- Holendrzy zarejestrowali w 2025 roku 144 tysiące nowych samochodów elektrycznych
- Utrzymanie pozycji jednego z europejskich liderów transformacji napędowej będzie wymagało podjęcia strategicznych decyzji
- Kraj nie jest potęga w produkcji aut osobowych za to jedna trzecia europejskich ciężarówek powyżej 16 ton powstaje właśnie w Niderlandach
- Sieć ładowania ciężarówek jest niewystarczająca. Potrzeba 7400 punktów ładowania dla ciężarówek
Niderlandy przyspieszają elektryfikację
Holandia (Niderlandy) od lat uchodzi za państwo, które potrafi przekuwać ambicje w konkretne projekty, ale tempo zmian, jakie opisuje serwis ioplus.nl, pokazuje, że dziś stawka jest wyższa niż kiedykolwiek. Kraj jednocześnie rozwija elektryfikację transportu i technologie materiałowe, które mają odciążyć zarówno drogi, jak i lotnictwo.
Pim Grol, członek rady programowej ds. zrównoważonej mobilności w Holland High Tech i dyrektor RAI Automotive Industry NL, nie ukrywa ostrożnego optymizmu. – Bardzo ucieszyło mnie, że nowy rząd ponownie uznaje innowacje za priorytet – mówi w rozmowie cytowanej przez ioplus.nl.
Elektryfikacja pozostaje fundamentem tej transformacji. Choć w Europie pojawiły się obawy o spowolnienie rynku, zwłaszcza po tym, jak plan całkowitego zakazu sprzedaży aut spalinowych od 2035 roku został rozwodniony do 90 proc. udziału pojazdów bezemisyjnych, Grol podkreśla, że w krajach takich jak Norwegia, Dania czy Niderlandy właśnie „elektryki” wciąż zdobywają rynek.
Według danych, rok 2025 był rekordowy – Holendrzy zarejestrowali 144 tysiące nowych samochodów elektrycznych.
Presja rośnie
Jeszcze ciekawsza sytuacja panuje w segmencie pojazdów ciężkich. Choć dziś tylko 1,3 proc. holenderskich trucków jest w pełni elektrycznych, presja na przyspieszenie rośnie. Od lipca br. przewoźnicy zaczną płacić opłatę kilometrową zależną m.in. od emisji CO₂ i masy pojazdu, co ma realnie zachęcić do wymiany floty. Równocześnie ponownie uruchomiono program dopłat AanZET do zakupu elektrycznych ciężarówek.
Ciężarówkowa potęga
Niderlandy, choć nie są potęgą w produkcji aut osobowych, w segmencie ciężkim mają pozycję wyjątkową. Jak przypomina Grol, jedna trzecia europejskich ciężarówek powyżej 16 ton powstaje właśnie tutaj. DAF i Scania mają w kraju głębokie korzenie, a DAF niedawno ogłosił rozszerzenie programu e‑trucków o kolejne warianty 6×2, 6×4 i 8×4, przeznaczone do dystrybucji i budownictwa.
Dlaczego więc elektryczne ciężarówki wciąż stanowią margines rynku? Grol nie owija w bawełnę „Bo biznesowo to się jeszcze nie spina”. Pojazdy można produkować i kupować, ale brakuje infrastruktury, która decyduje o całkowitym koszcie posiadania. Konsument może kierować się emocjami, wyglądem czy chęcią jazdy „na zielono”. Przewoźnik liczy każdy kilometr. Jeśli elektryk jest droższy lub mniej praktyczny niż diesel, decyzja jest prosta – argumentuje.
Zapotrzebowanie energetyczne
Problemem jest także fizyczna przepustowość sieci. Holenderska infrastruktura energetyczna jest przeciążona, a wolnych punktów przyłączeniowych dla dużych odbiorców praktycznie nie ma. Tymczasem według wyliczeń TNO, zapotrzebowanie energetyczne dostawczaków i ciężarówek może wzrosnąć do 1700 GWh w 2030 roku, jeśli miasta wprowadzą szerokie strefy zeroemisyjne. To oznacza konieczność budowy 18 600 punktów ładowania dla dostawczaków i 7400 dla ciężarówek. Narodowa Agenda Infrastruktury Ładowania (NAL) pracuje już nad planami rozmieszczenia szybkich ładowarek przy autostradach.
Inwestycje w kompozyty
Jednak zrównoważona mobilność to nie tylko baterie i ładowarki. Holandia inwestuje również w materiały, które mają odciążyć pojazdy i samoloty. Krajowe firmy i instytuty badawcze rozwijają zaawansowane kompozyty – lżejsze i mocniejsze niż stal czy aluminium. Firma TU Delft pracuje nawet nad algorytmem kwantowym, który pozwala optymalnie układać włókna w strukturach kompozytowych dla lotnictwa. To przykład, jak high‑tech przenika dziś do przemysłu transportowego – piszą tamtejsze media.
Poprawa bezpieczeństwa i trwałości akumulatorów
Wszystkie te działania wymagają jednak spójnego ekosystemu. Holland High Tech pełni tu rolę łącznika między biznesem, nauką i administracją. Druga edycja programu SME High Tech Call zachęca małe i średnie firmy do współpracy z ośrodkami badawczymi nad projektami z kluczowych technologii, w tym mobilności. Budżet to 5 milionów euro – inwestycja w kompetencje i R&D sektora MŚP – czytamy na stronie ioplis.nl.
Równolegle rozwijany jest projekt BatteryX, którego celem jest poprawa bezpieczeństwa i trwałości akumulatorów. Wykorzystuje się w nim m.in. tomografię rentgenowską do wykrywania defektów niewidocznych w standardowych testach. Współpracują przy nim TNO, INNER, EMOSS i EcarACCU.
Jeszcze większą skalę ma Battery Competence Cluster (BCC‑NL), którym kieruje Grol. To konsorcjum 65 podmiotów, od VDL po TNO, TU Delft i TU Eindhoven, pracujące nad technologiami akumulatorowymi przyszłości. Łączny budżet to około 800 milionów euro, z czego 300 milionów pochodzi ze środków publicznych, a 500 milionów z prywatnych.
Wszystkie atuty w ręku
Niderlandy mają więc kompetencje, przemysł, naukę i ambicje, by pozostać liderem zielonej mobilności. Ale jak zauważa Grol, potrzebne są stabilne ramy finansowe. Poprzedni rząd zlikwidował Narodowy Fundusz Wzrostu, kluczowy dla budowania przyszłej siły gospodarczej kraju i europejskiej autonomii technologicznej. Dlatego Grol z ulgą przyjął deklarację nowego gabinetu, że innowacje znów będą traktowane priorytetowo. Liczy, że fundusz zostanie przywrócony – bo bez długofalowego wsparcia nawet najlepsze technologie nie wyjadą poza laboratoria.
Oskar Włostowski
