W skrócie:
- Spadek zainteresowania zakupem na własność – odsetek Polaków deklarujących chęć zakupu auta za gotówkę lub kredyt spadł w rok z 69% do 59%, leasing wzrósł z 12% do 19%, wynajem długoterminowy z 10% do 12%, trend „car as a service” coraz silniejszy
- Zmiany w różnych grupach wiekowych – wynajem zyskał najbardziej wśród 40-59 lat (z 10% do 15%) i seniorów (z 6% do 9%), zainteresowanie leasingiem wzrosło ponad dwukrotnie u najmłodszych (z 11% do 23%) i 40-50 lat, wśród 60+ z 12% do 18%
- Przyczyny: niepewność i koszty – wysoka niepewność gospodarcza, wysokie stopy procentowe, rosnące koszty życia sprawiają że unikanie wieloletnich zobowiązań jest racjonalnym wyborem, kierowcy oczekują większej swobody, przewidywalności kosztów i minimum formalności
- Społeczny leasing jako rozwiązanie dla elektromobilności – według T&E i Öko-Institut do 2032 roku nawet 3 mln gospodarstw o niskich/średnich dochodach w 5 największych krajach UE (w tym Polska) mogłoby przesiąść się na elektryki, we Francji już działa (130-215 EUR/mies.), finansowanie z ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego (do 16 mld EUR do 2032)
Jeszcze w 2024 roku zakup nowego samochodu za gotówkę lub na kredyt był dla większości Polaków naturalnym wyborem. Dziś ten model wyraźnie traci na znaczeniu. Jak wynika z najnowszego badania „Auto na własnych zasadach”, przygotowanego przez SIXT Polska, odsetek osób deklarujących chęć zakupu auta w tradycyjny sposób spadł w ciągu roku o 10 punktów procentowych – z 69 do 59 proc. Dane opisał Business Insider Polska, zwracając uwagę na rosnącą popularność rozwiązań alternatywnych. Jakich?
Najwięcej zyskuje leasing, który w ciągu roku zwiększył swój udział z 12 do 19 proc. respondentów. Na znaczeniu rośnie również wynajem długoterminowy – z 10 do 12 punktów proc. Choć zmiany te mogą wydawać się umiarkowane, to ich kierunek jest wymowny, a mianowicie – Polacy coraz częściej rezygnują z posiadania auta na własność na rzecz użytkowania go „na zasadach usługi”.
Kto wybiera wynajem?
Co istotne, nie jest to już trend ograniczony do jednej grupy wiekowej. Analiza SIXT Polska pokazuje, że wiek stał się jednym z kluczowych czynników różnicujących wybór formy finansowania samochodu. Wynajem szczególnie wyraźnie zyskał wśród osób w wieku 40-59 lat, gdzie jego popularność wzrosła z 10 do 15 proc., oraz wśród seniorów – z 6 do 9 proc. Jeszcze mocniej widać zmianę w podejściu do leasingu. W grupie najmłodszych respondentów zainteresowanie tą formą finansowania wzrosło ponad dwukrotnie – z 11 do 23 proc. Dwukrotny wzrost zanotowano także wśród czterdziesto- i pięćdziesięciolatków, a w grupie 60+ leasing rozważa już 18 proc. badanych wobec 12 proc. rok wcześniej.
– Widoczny wzrost zainteresowania wynajmem i leasingiem to sygnał, że wśród Polaków zachodzą realne zmiany mentalne. Kierowcy oczekują dziś większej swobody, przewidywalności kosztów, poczucia bezpieczeństwa i minimum formalności – mówi Tomasz Cybula, dyrektor handlowy w SIXT Polska, cytowany w raporcie. Jego zdaniem te potrzeby idealnie wpisują się w ofertę leasingu i wynajmu, co sprawia, że trend będzie się umacniał w kolejnych latach.
„Car as a service”
Zmiany te nie są oderwane od szerszego kontekstu. Autorzy badania wskazują, że wpisują się one w globalny trend określany jako „car as a service”, czyli postrzeganie mobilności nie jako dobra, które trzeba posiadać, lecz jako usługi dostępnej wtedy, gdy jest potrzebna. W warunkach niepewnej sytuacji gospodarczej, wysokich stóp procentowych i rosnących kosztów życia, unikanie wieloletnich zobowiązań staje się dla wielu gospodarstw domowych racjonalnym wyborem.
Ten sposób myślenia coraz częściej pojawia się również w kontekście elektromobilności. Portal Elektromobilni.pl zwracał uwagę, że dotychczasowe programy dopłat do zakupu samochodów elektrycznych trafiały głównie do osób zamożnych. Eksperci organizacji Transport & Environment (T&E) przekonują jednak, że alternatywą może być tzw. społeczny leasing. Z analizy T&E, przygotowanej we współpracy z Öko-Institut, wynika, że do 2032 roku nawet 3 miliony gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach w pięciu największych krajach UE, w tym także w Polsce, mogłyby przesiąść się z aut spalinowych do elektrycznych właśnie dzięki temu modelowi.
Miliony w Europie
We Francji, gdzie społeczny leasing już funkcjonuje, umożliwia on wynajem samochodu elektrycznego w cenie od 130 do 215 euro miesięcznie, pod warunkiem że wartość pojazdu nie przekracza 25 tys. euro. Finansowanie takich programów miałoby pochodzić z wpływów unijnego systemu handlu emisjami ETS2 oraz Społecznego Funduszu Klimatycznego. Według T&E, w analizowanych krajach do 2032 roku mogłoby to oznaczać nawet 16 mld euro dostępnych środków, choć w pierwszych latach – już od 2026 roku – budżet byłby znacznie skromniejszy.
Szczególnie istotnym adresatem tego typu rozwiązań są mieszkańcy terenów wiejskich. Jak podkreślają autorzy analizy T&E, około 20 milionów osób w badanych państwach jest silnie uzależnionych od samochodów spalinowych, a rosnące ceny paliw i planowane opłaty węglowe będą dla nich coraz większym obciążeniem. Leasing, także w wersji „społecznej”, może zatem okazać się jednym z niewielu realnych sposobów na złagodzenie skutków tej transformacji.
Oskar Włostowski
