– Tekst sponsorowany –
Transformacja energetyczna nabiera tempa w regionie Morza Bałtyckiego. We wtorek w Ministerstwie Aktywów Państwowych podpisano porozumienia, które mogą zmienić mapę europejskiej gospodarki wodorowej. ORLEN zawarł umowy o współpracy z fińskimi firmami ABO Energy Suomi, Nordic Ren-Gas oraz VolagHy Kuopio SPV – trzema kluczowymi graczami na nordyckim rynku odnawialnego wodoru.
Finlandia jako producent, Polska jako magazyn
Fińscy partnerzy polskiego koncernu nie są przypadkowymi graczami. Każdy z nich rozwija zaawansowane projekty związane z produkcją wodoru odnawialnego i jego pochodnych, wykorzystując specyfikę skandynawskiego rynku energetycznego.
ABO Energy Suomi realizuje dwa duże projekty w fińskich miastach Oulu i Nivala, których łączna zdolność produkcyjna ma osiągnąć do 100 tysięcy ton wodoru rocznie do 2035 roku. Nordic Ren-Gas specjalizuje się w produkcji e-metanu, planując sześć zintegrowanych instalacji, które do 2035 roku mają wytwarzać 2,7 TWh tego paliwa rocznie. Z kolei VolagHy Kuopio SPV koncentruje się na syntetycznych paliwach lotniczych (eSAF), planując produkcję na poziomie 50 tysięcy ton rocznie od 2031 roku.
Co jednak kluczowe – wszystkie te projekty wykorzystują odnawialny wodór produkowany metodą elektrolizy z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych oraz biogeniczny dwutlenek węgla. To odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na paliwa zeroemisyjne w Europie.
Polskie kawerny solne – europejski magazyn wodoru
Podpisane porozumienia to jednak coś więcej niż tylko zapewnienie dostaw. ORLEN planuje wykorzystać unikatowe geologiczne warunki Polski do magazynowania wodoru na wielką skalę. Koncern posiada obecnie siedem czynnych podziemnych magazynów gazu i zamierza rozbudować swoją infrastrukturę o możliwość przechowywania wodoru.
Kawerny solne mają unikalne właściwości. Dzięki plastyczności soli, wszelkie pęknięcia w zbiornikach naturalnie się „zabliźniają”, co zapewnia szczelność magazynów. Dodatkowo, sól nie reaguje chemicznie z wodorem, zachowując jego właściwości fizyczne i chemiczne. Prawie dwie trzecie terytorium Polski leży na permskich pokładach soli, a najlepsze warunki występują w pasie przybrzeżnym na północy kraju.
Strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego
Minister Aktywów Państwowych Wojciech Balczun podkreślił wymiar geopolityczny podpisanych umów. „Polska gospodarka powinna dywersyfikować źródła pozyskiwania energii, ponieważ zwiększa to nasze bezpieczeństwo gospodarcze i polityczne” – wskazał minister podczas ceremonii podpisania. W dobie niepewności dostaw surowców energetycznych, możliwość importu odnawialnego wodoru z zaufanego partnera, jakim jest Finlandia, nabiera szczególnego znaczenia.
Finlandia oferuje stabilne ceny energii elektrycznej dzięki zróżnicowanemu miksowi energetycznemu, łączącemu energię jądrową (40-45%), wodną i wiatrową (po około 20%) oraz biomasę. To idealne warunki do produkcji odnawialnego wodoru metodą elektrolizy, która wymaga dużych ilości taniej energii elektrycznej.
Korytarz wodorowy przez Polskę
Współpraca z fińskimi firmami wpisuje się w szerszą wizję budowy Nordycko-Bałtyckiego Korytarza Wodorowego. Według planów, do 2040 roku planowanym rurociągiem z Finlandii przez kraje bałtyckie i Polskę do Niemiec może być transportowane około 2,7 miliona ton odnawialnego wodoru rocznie. Polska znajdzie się w centrum tego strategicznego szlaku, co otwiera możliwość nie tylko zaspokojenia krajowego zapotrzebowania, ale również świadczenia usług magazynowania dla innych państw europejskich.
Szwecja już sonduje możliwość magazynowania własnego wodoru w polskich kawernach solnych – zauważają ekspertyzy branżowe. To pokazuje, że Polska może stać się energetycznym hubem dla regionu, wykorzystując swoje unikalne warunki geologiczne.
Wodór – paliwo transformacji energetycznej
Wodór nazywany jest paliwem przyszłości nie bez powodu. Ma najwyższą wartość opałową spośród wszystkich paliw – 33,3 kWh/kg, czyli niemal trzykrotnie więcej niż benzyna czy gaz ziemny. Co istotniejsze, przy jego spalaniu powstaje wyłącznie para wodna, bez emisji gazów cieplarnianych.
Unia Europejska postawiła sobie ambitny cel osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. Wodór ma odegrać w tym procesie kluczową rolę, szczególnie w sektorach, gdzie elektryfikacja jest trudna lub niemożliwa – w transporcie ciężkim, żegludze, lotnictwie oraz przemyśle ciężkim, takim jak hutnictwo czy przemysł chemiczny.
Obecnie 99% produkowanego na świecie wodoru to tzw. wodór szary, wytwarzany z gazu ziemnego z emisją CO2. Rozwój technologii produkcji zielonego wodoru z odnawialnych źródeł energii ma zmienić tę proporcję.
Polska strategia wodorowa w praktyce
Polska Strategia Wodorowa zakłada, że do 2030 roku nasz kraj osiągnie 2 GW mocy instalacji do produkcji niskoemisyjnego wodoru, co pozwoli na wytworzenie około 193 tysięcy ton rocznie. ORLEN konsekwentnie realizuje te założenia. Koncern rozwija projekt Hydrogen Eagle w ramach europejskiego programu IPCEI, planując budowę sieci kilkudziesięciu stacji tankowania wodoru dla transportu publicznego i ciężarowego. W ubiegłym roku ORLEN podpisał już pierwsze porozumienie z fińską firmą P2X Solutions Oy, a teraz rozszerza współpracę z regionem nordyckim.
Wyzwania i perspektywy
Rozwój gospodarki wodorowej wymaga jednak przełamania wielu barier. Najważniejsze to koszty produkcji zielonego wodoru, które wciąż są wyższe niż wodoru szarego czy tradycyjnych paliw kopalnych. Niezbędna jest również budowa infrastruktury transportowej i magazynowej od podstaw, co wiąże się z ogromnymi nakładami finansowymi.
Jednak rosnące ceny uprawnień do emisji CO2, dotacje i programy wsparcia na poziomie unijnym oraz krajowym stopniowo wyrównują warunki konkurencji. Eksperci oceniają, że w perspektywie 10-15 lat wodór może stać się ekonomicznie konkurencyjny wobec paliw kopalnych, szczególnie w zastosowaniach przemysłowych.
Marcin Wasilewski, Członek Zarządu ds. Transformacji ORLEN, podkreśla: „Wszystkie trzy firmy konsekwentnie rozwijają technologie wodorowe i dążą do neutralności klimatycznej. To także jeden z naszych strategicznych celów, dlatego jestem przekonany, że nasza współpraca będzie ważnym krokiem w kierunku popularyzacji odnawialnego wodoru jako jednego z fundamentów dekarbonizacji unijnego przemysłu i sektora transportu.”
Most energetyczny przez Bałtyk
Podpisane we wtorek porozumienia to kolejny element układanki europejskiej gospodarki wodorowej. Współpraca polsko-fińska pokazuje, że transformacja energetyczna może budować mosty między narodami, a nie tylko konkurencję. Finlandia zyskuje rynek zbytu dla swojego odnawialnego wodoru, Polska – bezpieczeństwo dostaw i szansę na rozwój sektora magazynowania, a cała Europa Środkowa – dostęp do czystego paliwa przyszłości.
Minister Rozwoju i Handlu Zagranicznego Finlandii Ville Tavio podsumował znaczenie współpracy: „Cieszę się, że współpraca fińsko-polska nabiera tempa. Zróżnicowany miks energetyczny Finlandii zapewnia jedne z najbardziej stabilnych i przystępnych cen energii w Europie, co umożliwia firmom zwiększanie produkcji odnawialnego wodoru i wspieranie transformacji energetycznej. Wspólne projekty wzmacniają konkurencyjność i bezpieczeństwo energetyczne w obu krajach.”
Dla Polski to także szansa na wykorzystanie doświadczeń w zakresie magazynowania gazu ziemnego w kawernach solnych i przekształcenie ich w nowoczesną kompetencję XXI wieku – magazynowania wodoru. W erze transformacji energetycznej, umiejętność bezpiecznego i efektywnego przechowywania tego paliwa może stać się nie mniejszym atutem niż tradycyjne złoża surowców kopalnych.
– Tekst sponsorowany –
